Gezond bouwen

Als echte GGD'er weet ik natuurlijk van alles over gezondheid. Meestal gaat het over gezond eten, -slapen en gezond leven. Of over gezondheidsbescherming  zoals vaccinaties, infectieziekte verspreiding. Een minder bekend tak van de GGD is ook gezonde woonomgeving. Daarbij moet je denken aan lucht en water kwaliteit maar ook aan een gezond binnenklimaat.
We brengen gemiddeld 85 a 90% van onze tijd binnenshuis door, waarvan ongeveer 70% in ons eigen huis. Er is in nederland een vereniging die zich al heel lang bezig houd met Biologische gezond bouwen en deze mensen hebben veel betekent in de zoektocht naar gezond bouwen. Uiteindelijk gaat dit om prettig wonen, welzijn van mensen, en fijn klimaat. Dat zou het uiteindelijk effect moeten zijn.

5 thema's zijn hierbij belangrijk en stro (en leem) voldoen hier al voor belangrijke mate aan.

Akoestiek. NBij geluidsisolatie gaat het om twee zaken: luchtgeluid isolatie en contact geluid isoloatie.
Luchtgeluid is het geluid dat zicht door golven in de lucht voortplant. De negatieve effecten zijn nagalm, weerkaatsing, hol geluid en dat is erg vermoeiend. Continu ben je bezig om geluiden uit te filteren en dat kost energie. Bij contactgeluid is een vast materiaal rechtstreeks verantwoordelijk voor het voortplanten van geluid.
Massa kan zorgen voor demping. De akoestische eigenschappen van stro zijn goed (Rw 55 dBA). Het dempt geluid en is een goede geluidisolator.


Vocht. Het is in de reguliere bouw is steeds gewoner geworden om alle kieren en gaten dicht te stoppen met folies, en purschuim (in sommige gevallen kunnen ramen zelfs niet meer open). Hierdoor wordt energielekken voorkomen. Echter in een huis leven mensen en wordt er gekookt dat levert dus altijd een vochttoename op. Als alles dicht is heb je een technische ventilatiesysteem nodig om vocht weer af te voeren. Met alle schimmelvorming in buizen als gevolg.
Met damp open bouwen zorg je er voor dat vochtige damp naar buiten kan.
Zo is strobouw wind dicht maar damp open. Dus de wind kan niet door de kieren heen maar het vocht kan wel naar buiten. In combinatie met leem kun je zo een vochtigheidsklimaat halen van 50%.
Een goede vochtigheidsgraad is tussen 40 en 60%
Te lage vochtigheid kun je last krijgen van je luchtwegen, huidproblemen, droge ogen, gebarsten lippen. En ook je houten meubels barsten eerder
Te hoge vochtigheid levert schimmelproblemen op. Het geeft een benauwd gevoel.
Een goede vochtigheidsgraad ligt tussen 40 en 60%

Ventilatie. Goede ventilatie is belangrijk voor je gezondheid. Vuile lucht (fijnstof, geuren, kachelrook, uitademing) moet het huis uit en schone lucht moet worden aangevoerd. Vervuilde lucht in huis versterk allergieën, luchtwegproblemen en irritatie van slijmvliezen. Je hebt continue aanvoer van frisse lucht nodig en je moet af en toe nog extra luchten bij bv koken en douchen. Damp open bouwen en natuurlijke ventilatie (en dat kan makkelijk met strobouw) is dan een prima oplossing.

Licht. Daglicht is niet specifiek voor strobouw. In Nederland zijn er eisen voor daglicht toetreding omdat belangrijk is voor je bioritme en voor je concentratievermogen.

Kleur heeft allerlei doelen (signaalfunctie) is bepalend voor sfeer en wordt ook sterke gekoppeld aan emoties. Natuurlijke materialen zijn vaak rustige kleuren en creëren hiermee ook rustige omgevingen.

Wetenswaardigheden stro

“Per hectare geoogste oppervlakte wordt ongeveer 4,5 ton stro geproduceerd.
Dat betekent dat er in Nederland elk jaar ruim 900.000 ton stro wordt geproduceerd, theoretisch voldoende om ongeveer 75.000 vrijstaande eengezinshuizen te isoleren.”

“Een strobaal kan gemaakt worden van tarwe, gerst, haver, rogge en rijst
en heeft een vaste breedte en hoogte en een variabele lengte”

“De gemiddelde maat van een strobaal is 360 x 480 x 800 mm.
Het gewicht van een strobaal ligt tussen de 10 en 15 kg.
Het stro moet droog zijn, lange halmen hebben en geelgoud van kleur zijn.”

Een stukje geschiedenis van strobouw

*  De oudste bekende toepassing van stro stamt uit de tijd van de faro's meer dan 5000 jaar. De oudste strobouwhuizen zijn nu meer dan 100 jaar oud, daarvoor had je geen strobalen.

* “Bouwen met stro en leem kent een lange traditie. Momenteel woont 1/3 van alle mensen in een huis gemaakt van leem” 

*strobalenpers werd in 1839 uitgevonden door P.K. Dederick. De "lighting Hay Press" van Kansas City Hay Press company, werd gebruikt door de strobalen bouwers om alle gebouwen in het Midwesten van Amerika, Nebraska, te bouwen.”

* “Het eerste strobalen huis in Nederland heet Rulsche Hut en stamt uit 1943. 

Architect Gubbels ontwierp in 1944 ook de 2de strobalen woning: huize Heivelden” 

5 Vragen en antwoorden over strobouw

Vraag 1: moet je zeker wel een dure brandverzekering afsluiten.
Antwoord: nee, de strobalen worden sterk gecomprimeerd. Daardoor is er weinig lucht en gaat de stro eerder smeulen dan branden. Strobouw voldoet gewoon aan de brandveiligheidseisen.

Vraag 2: maar dan kun je toch niets op de muur hangen?
Antwoord: je moet inderdaad de muur zoveel mogelijk met rust laten. Dus werken met een rail van boven. Als het niet anders kan zijn er grote pluggen die je in de muur kunt draaien en waar je zware dingen aan kunt hangen.

Vraag 3: Een strohuis is zeker veel duurder, of veel goedkoper.
Antwoord: Het duur of goed koop zijn van een huis hangt af van mensuren en van materialen. Als je het laat aannemen is het even duur als een regulier huis. Voordeel van strobouw is dat je meer zelf kunt doen.

Vraag 4: Krijg je niet allemaal ongedierte in het stro zitten.
Antwoord: Stro is de droge stengel van een graangewas, en bestaat hoofdzakelijk uit cellulose: in tegenstelling tot hooi dan wel voedingsvoedingsstoffen bevat. Door het gebrek aan voedingsstroffen laten knaagdieren en insecten stro links liggen en geven de voorkeur aan betere alternatieven. Om ale risico's uit te sluiten is het belangrijk om alle oppervlakten goed te bepleisteren en vooral de onderste randen. De praktijk bewijst dat eenmaal bepleisterde strobalenwanden niet aantrekkelijk zijn voor ongedierte zelfs niet als nestplaats.

Vraag 5: Ja maar dan krijg je zo'n dikke muur en dan heb ik minder leefruimte
Antwoord: Nee hoor een stromuur is even dik als een dubbele spouwmuur.